दृष्य १:- काठमाण्डौ उपत्यकाको नाम चलेको एउटा बिद्यालय । प्रवेश परिक्षाका लागि फारम लिनेको लामो लाईन । नजिकै केही थान कार्टुनजस्ता वाकसमा प्रश्नपत्र र परिक्षा सहयोगी किताव (यदि ठुलो कक्षाको भए त्यसलाई अबस्य गेसपेपर भनिन्थ्यो) बेच्दै गरेका मौसमी झोले व्यापारी । रु ५०० तिरेर फारम लिएपछि हरेक अभिभावहरु त्यहाँ जान्छन् र रु २०० तिरेर Practice Book किन्छन् । बेच्नेले पोहोरपरार सालको प्रश्नपत्र भन्दै नमुना प्रश्नहरुको थप चाङपनि कितावसँगै भिडाउँछन् । संगै प्रवेश परिक्षाका लागी ३००० जति अभिभावक…

महिलाहरु सेतीदेवी मन्दिर परिसरमा भेला हुने तरखर गर्दै थिए आकाश गडगडाउन थाल्यो । एकैछिन अगाडिसम्म झलमल्ल घाम लागेको थियो । गाउँ नजिकैको पहाडमाथि मडारिइरहेको कुहिरो कालोबादलमा बद्लीयो । झल्याक झुलुक, गड्याङ गुडुङ अनि एकैछिनमा पानी दर्कियो । छलफलका जुटदै गरेका महिलाहरु बिस्कुन उठाउन, गाइबस्तु स्याहार्न र घरका झ्यालढोका बन्द गरेर मन्दिर परिसरमा भेला भए । असिना फाट्टफुट्ट मन्दिरको छतमा बर्सिर्दै गर्दा सामान्यभन्दा ठुलो स्वरमा समुहकी सहजकर्ता शान्ति सिग्देलले कुरा शुरु गरिन्…

जहाँ शुसासन (good governance) हुन्छ त्यहाँ भ्रष्टाचार (corruption) हुन्न भन्ने आमबुझाई सत्यताको नजिक छ । तथापी शुसासन भनेको त्यतिमात्र हैन । शुसासन भनेको कुनै पनि देशको आर्थिक, राजनीतिक र प्रशासनिक काम कार्वाहीहरुको व्यवस्थापन कसरी भैरहेको छ भनेर अध्ययन गर्ने बिषय हो । शुसासनले देशका नागरिकलाई आफना बिचारहरु अभिव्यक्त गर्न, अधिकार र दायित्वको सही प्रयोग गर्न र एक आपसका फरक बिचारधारालाई स्वीकार्न र फरक कार्यमा मध्यस्थता गर्न उत्प्रेरित गर्छ । त्यसैले शुसासन भनेको…

पुष्पकमल दाहाल, सुशील कोइराला, झलनाथ खनाल, केपी ओली, शेर बहादुर देउवा, रामचन्द्र पौडेल, बिजय गच्छदार, राम बहादुर थापा, सुर्य बहादुर थापाका बीचमा समानता केही छ भने त्यो हो सबैको आँखामा हरदम चश्मा झुन्डिरहन्छ । माधव नेपाल, बाबुराम भट्टराई, महन्थ ठाकुर, नारायणकाजी श्रेष्ठ, उपेन्द्र यादव सधैभरी चश्मा झुन्डाउने नेताभित्र पर्दैनन् तर उनीहरु चश्मै नलाउने भने हैनन् ।

झलनाथ, सुशील र प्रचण्डको चश्माले नजिकबाट देखेको र भोगेको अर्को समानता हो चड्कन । उनीहरु तीनैजनाका चश्मा मुन्तिरका चिल्ला गालामा…