साताको ब्लगर: गणेश कार्की

मोरङको शनिश्चरे घर भएका गणेश कार्की हाल काठमाडौंमा बसोबास गर्छन । यहि नै केहि गरौँ  भनेर कर्मथलोको रुपमा काठमाडौंमा बसोबास गर्दै आएको उनी बताउँछन । उनी दमकबाट प्लस टु सकाएर २०६१ सालमा काठमाडौं आए । पोखरा विश्वविध्यालयबाट वातावरण व्यवस्थापन बिज्ञानमा स्नातकोत्तर गरेका गणेश अहिले त्यसैको लागि रिसर्च गरिरहेका छन । उनले साथीहरुसँग मिलेर 'गुड अर्थ' नामक कन्सल्टेन्सी एन्ड रिसर्च सेन्टर खोलेका छन । 

साहित्यिक रचना गर्ने गणेश ब्लगिङ गर्न सार्‍है मन पराउँछन । दैनिक दुइ घन्टा ब्लगिङ गर्ने गणेश आफ्नो वरपर के भइरहेको छ भन्ने कुराको जानकारी लिन रुचाँउछन । उनी आफ्नो वरपरको घटनाहरुले गर्दा मनमा उकुसमुकुस भएर ब्लगिङ गर्ने गर्दछन । पानीफोटो' ब्लगमा नियमित ब्लगिङ गर्ने गणेश कार्की साताको ब्लगर बन्न सफल भएका छन : 

ब्लगिङमा कसरी आकर्षित हुनु भयो

मैले १२ कक्षाको जाँच दिइसके पछि  अब केहि गरौँ भनेर कम्प्युटर सिकेको हुँ। त्यतिबेला   मैले पहिलो पटक कम्प्युटर छोएको थिएँ । त्यसपछी म काठमाडौं आएँ । एक दिन मैले पत्रिका पढ्ने क्रममा ब्लगको बारेमा पढेँ । पहिला म डायरीमा लेख्ने गर्थेँ । साथीहरु जमघट हुँदा मैले यस्तो लेखेको छु भनेर सुनाउने गर्थेँ । त्यसो भए किन ब्लगमा नलेख्ने त भनेर ब्लगमा लेख्न थालेँ । खासमा मैले डायरी लेख्ने तरिकाले बुझेको थिएँ ब्लगलाई । त्यही कारणले गर्दा ब्लगिङ सुरु गरेको हुँ । जब आफ्नो वरपरको घटनाहरुले गर्दा मनमा उकुसमुकुस हुन्छ त्यही बेला ब्लग लेख्ने गर्छु ।  

कहिले देखि  ब्लगिङ गर्न थाल्नु भयो ?

करिब चार बर्ष जति भयो । ल अब म ब्लगिङ सिक्छु भनेर 'नेपाली मुटु' nepaliheart.wordpress.com  मा चलाएको थिएँ । ब्लगिङ गर्ने प्लाट्फर्म चाँही मलाई 'नेपाली मुटु'ले नै दियो । त्यसपछी 'पानीफोटो' चलाउन थालेँ

पानीफोटोको अर्थ के हो

म गुरुकुलमा खगेन्द्र ज्युले लेख्नु भएको 'पानीफोटो' नाटक हेर्न गएको थिएँ । त्यस नाटकमा एनालग क्यामराको नेगेटिभलाई नेपालीमा पानीफोटो भनिन्छ भनेर अर्थ्याइएको थियो । मैले ठ्याक्कै त्यतिबेला नाम खोजिरहेको थिएँ 'नेपाली मुटु'लाई डट कम बनाउन खोजिरहेको थिएँ । यो नामलाई प्रयोग गर्ने विचार गरेँ । मेरो विचार नेगेटिभको रुपमा छ,  मानिसहरुले त्यसलाई जसरी पनि लिन सक्छन । त्यस नेगेटिभबाट निकालिने फोटोको क्वालिटी कस्तो हुन्छ भन्ने कुरा फोटोको पेपर अनुसार फरक पर्छ । नेगेटिभले धेरै विचार निकाल्छन जस्तो लागेर मैले मेरो ब्लगको नाम पानीफोटो राख्ने विचार गरेँ । 

तपाईंको ब्लगको बारेमा केहि भनिदिनुस  न ?

सुरुमा त डायरी लेख्ने नै धेय थियो मेरो । तर बिस्तारै के भयो भने मनमा लागेका कुरा बाहेक राजनितीमा, साहित्यमा भइरहेको कुराहरु अपडेट गर्न थालेँ । त्यो बाहेक नेपाली एफएमहरु अनलाईन सुन्न सकिन्छ मेरो ब्लगमा । अनि प्रीतीलाई युनिकोडमा कसरी परिवर्तन गर्न सकिन्छ भनेर राखेको छु । साथै मेरो ब्लगमा अरुले आर्टिकल पनि पोस्ट गर्न सक्नु हुन्छ ।   

ब्लगिङमा कतिको समय दिनु हुन्छ ?

म दिनहुँ बिहान दुइ घन्टा र बेलुका दुइ घन्टा चलाउने गर्छु । त्यो बाहेक दिउँसो पनि खाली भएँ भने पनि चलाउने गर्दछु ।  

तपाईंको ब्लगमा लाईक्स , भिजिटर कतिको आउने गर्दछ ?

राम्रै छ भिजिटर । अहिले त जि पि आर एस बाट पनि इन्टर्नेट चलाउन सकिने भएकोले पनि बढेको हो । अहिले पनि कम्प्युटर , इन्टर्नेटको पहुँच धेरै कम नै छ यहाँ । लगभग पाँच - दश हजार जति  भिजिटर छन अहिले सम्म । 

कस्तो प्रतिकिया पाउने गर्नु हुन्छ ?

प्रतिकिया दुबै थरी आउने गर्दछन । कसैले लेखेको कुरामा सहमति जनाउनु हुन्छ भने कसैले यो भएन, एक पक्षिय भयो पनि भन्नु हुन्छ । त्यसैले मिश्रित प्रतिकिया आउने गर्दछ । 

तपाईंको ब्लगमा के के पोस्ट गर्नु हुन्छ ?   

शनिवार साहित्य लेख्ने गर्छु । कहिलेकाहिँ पत्रिकामा गल्ती हुने गर्दछन त्यसलाई पनि उल्लेख गरेर लेख्ने गर्दछु । सामान्य अपडेट नै हुन्छन । यही विषयमा लेख्छु भन्ने छैन म जुन विषयमा पनि लेखिरहेको हुन्छु । 

तपाईंलाई के कुराले ब्लग लेख्न प्रेरित गर्छ

मलाई कुनै कुराले असर पार्छन भने म त्यही विषयवस्तुमा ब्लगिङ गर्ने गर्दछु । राजनैतिक, सामाजिक कुरा र अन्य सामान्य विषयले पनि लेख्न प्रेरित गर्छ । जस्तो आज युरोको भाउ एक डलरले वा दुइ डलरले बढ्यो त्यसले पनि हाम्रो दैनिक जीवनमा केहि न केहि प्रभाव पारिरहेको हुन्छ । लिभरपुलले जित्छ कि म्यान्चेस्टरले जित्छ यस्तो कुराले पनि बहस निम्त्याइरहेको हुन्छ । यस्तो विषयमा पनि लेख्ने गर्दछु ।    

ब्लगिङ गर्दाको रमाइलो अनुभव केहि छ ?

मलाई ब्लगिङ गर्दा म नयाँ जस्तो अनुभव हुन्छ जहिले पनि । म खारिएँ जस्तो लाग्दैन ।  जब ब्लग खोल्छु १५-२० लाईक्स आउने गर्दछ, त्यस्तैगरी प्रतिकिया पढ्दा पनि मलाई रमाइलो लाग्छ । 

नेपालमा ब्लगिङको ट्रेन्ड कस्तो देखिरहनु भएको छ ?

जब मैले पत्रिकामा ब्लगिङको बारेमा देखेको थिएँ  त्यतिबेला ब्लग भनेको के हो भनेर खोज्न पनि गार्‍हो थियो । तर अहिले ब्लगिङ गर्ने धेरै हुनुहुन्छ । अहिले के  भइरहेको छ भने छ भने ब्लगर्स धेरै छन तर निरन्तर ब्लगिङ गर्ने, आटिकल लेखिरहने ब्लगर्स थोरै छन । न्युज साइट वा अरुबाट कपी पेस्ट गर्ने ट्रेन्ड पनि बढी नै छ ।  

ब्लग बाहेक अरु के -के सोसिअल नेटवर्किङ साइट चलाउनु हुन्छ ?

सामान्य नेपालमा चलेका साइटहरु जस्तै फेसबुक ट्विटरहरु नै चलाउछुँ ।

के को लागि  प्रयोग गर्नु हुन्छ ?

म लिन्क शेयर गर्छु मेरो ब्लगको । आफ्नो धारणा व्यक्त गर्न प्रयोग गर्छु ।  एउटा पत्रिकामा खेर जाने हावाबाट बिजुली निकाल्न सकिन्छ भन्ने समाचार छापिएको थियो । तर मलाई चित्त बुझेन किनभने हावा भनेको खेर जाने कुरा होईन, यो त प्राकृतिक रुपमा बहन्छ । अनि मैले अब नेपालमा हावा पनि खेर जाने कुरा भयो अचम्म भयो भनेर लेखेको थिएँ ।

मलाई चित्त नबुझेको कुरा साथीहरुसँग छलफल गरौँ भनेर पनि प्रयोग गर्छु । यस बाहेक कुनै सकारात्मक अभियानलाई साथ दिन, दबाव दिनको लागि पनि प्रयोग गर्दछु । अहिले दुबइमा मृत्युडण्ड पाएका अमर बहादुर बमलाई बचाउनको लागि ट्विटर ,फेसबुकमा स्ट्याटस लेखेको छु ।  

कति समय दिनु हुन्छ ?

खासै धेरै त होईन । च्याटमा त बस्दिन । दिनहुँ एक घन्टा जसो चलाउँछु ।

ब्लगिङ गर्दा वा सोसिअल नेटवर्किङ साइटबाट त्यस्तो केहि अप्रिय घटना भएको छ ?    

त्यस्तो अप्रिय घटना त केहि भएको छैन तर साथी चाहिँ बन्नु भएको छ । उहाँले एउटा समाचार लेख्नुभएको थियो ।  दाइजो ल्याउँदा एउटा बित्तिय संस्थानको शेयर दिइयो एकदमै राम्रो काम गर्नु भयो भनेर । मैले यो समाचार यसरी आउनु हुँदैनथ्यो दाइजो जुनसुकै तरिकाले दिए पनि गलत हो नि भनेर लेखेको थिएँ । पछि  उहाँ राम्रो साथी बन्नु भयो ।

त्यस्तै एकचोटी एकजनाले एउटा आर्टिकल स्काउट लोकतान्तत्रीक हुन सकेन भनेर लेख्नु भएको थियो । त्यसको शीर्षक स्काउटमा गणतन्त्र आएन राजसंस्था बाँकी नै छ भनेर राख्नु  भएको थियो । अनि मैले के गल्ती गरेको थिएँ भने स्काउटको लोगोमा श्रीपेच राखिदिएको थिएँ । त्यतिखेर मलाई फोन आएको थियो । यो सुधार्नुहोस नभए यो पुलिस केस हुन्छ अझ अरु पनि गर्न सक्छौँ भन्नु भयो । र मैले माफी मागेको थिएँ ।  

ब्लगिङ गर्दा अरुको कन्टेन्ट कपी पेस्ट गर्ने जस्ता कार्य देखिएका छन । ब्लगिङ गर्दा केहि नियम , अचारसंहिता हुनु पर्छ कि पर्दैन ?

यस्तो कपी-पेस्ट गर्ने प्रवित्ति  धेरै देखिएको छ । तर यसबाट आफ्नो सृजनसिलता त मर्छ नै साथै यसरी निरन्तरता दिनै सकिदैन । कपी-पेस्टलाई रोक्न सके धेरै राम्रो हो । तर के कपी गर्ने के नगर्ने भन्ने पनि विवादको विषय हुन सक्छ । जस्तै नैतिक सहकार्य, एकबद्दता जनाउँनको लागि पनि कपी-पेस्ट गरिन्छ ।  तर स्रोत खुलाउनु पर्छ । र स्रोत खुलाउँदा आफु खुम्चिदैन बरु अरुले पत्याउछन ।

अचारसंहिता त हुनु पर्छ तर ठ्याक्कै यही हुनु पर्छ भन्ने होईन । ब्लग स्वतन्त्र नै हुनु पर्छ । ब्लगलाई कुनै एउटा परिधीमा बाँध्ने भन्दा स्वन्त्र नै भएको राम्रो हुन्छ । स्वन्त्रता हुने भन्दैमा मनमा जे आउँछ त्यही लेख्न चाहिँ हुँदैन । एउटा नैतिकता चाहिँ हुनु पर्छ । 

नयाँ मिडिया र मुलधारको मिडियामा के फरक छ ?

मुलधारको मिडियाको केहि मापदन्ड हुन्छ शब्दहरुमा , विषयवस्तुमा ।  लेखेको कुरा परिमार्जित भएर आउने गर्दछ । मुलधारमा नआएका धेरै कुरा अल्टर्नेटिभ मिडिया र सोसिअल नेटवर्किङ साइट्मा पाउन सकिन्छ ।  जे लेखिन्छ त्यही नै आउने गर्दछ ।  

तर सोसिअल मिडियामा अहिले अश्लिलता देखिएको छ । रिस उठ्यो भन्दैमा त्यस्तो त गर्नु त भएन नि । 

व्यक्तीगत रुपमा तपाईंलाई सोसिअल नेटवर्किङ साइटले केहि प्रभाव पारेको छ ?

हाम्रो चेतना स्तर यतिसम्म छ , यो कुरालाई यसरी लिँदा रहेछन मनिसहरुले भनेर बुझ्न मद्दत गर्छ । मैले कसरी सोच्दो रहेछु भनेर अरुलाई बुझ्न पनि सहयोग गर्छ । ब्लग लेख्दा म सचेत भएर लेख्छु । म अलिकती जिम्मेवार पनि भएको जस्तो लाग्छ । धेरै साथीहरुले मेरो ब्लग नियमित पढ्ने गर्नु हुन्छ त्यसैले मैले यो सत्य तथ्य हो यसलाई मैले लेख्नु पर्छ भन्ने बोध चाहिं हुन्छ ।

नेपालमा सोसिअल नेटवर्किङ साइटलको प्रयोगकर्ता बढीरहेको छ ? यस बारेमा के भन्नु हुन्छ ?

यो त पक्कै राम्रो कुरा हो । जि पि आर यस ले गर्दा मोबाइलबाट इन्टर्नेटको प्रयोगकर्ता धेरै बढीरहेको छ । खास गरी फेसबुका प्रयोगकर्ता धेरै छन । फेसबुकले के गरिरहेको छ भने साथीहरु पुराना हुन दिएन ,जुन ठाउँमा भ्ए पनि नजिकै हुने भयो । कहाँ के भइरहेको छ भन्ने कुराको तुरुन्तै अपडेट हुन पाइयो ।  जव कुनै पनि सुचना थाहा पाइसके पछी पत्रिकामा हेर्दा त्यो खबर बासि  जस्तो लाग्छ किनभने त्यो कुरा अन्लाईनमा हेरिइसकेको हुन्छ । तर सोसिअल नेटवर्किङ साइटल धेरै जसो हाइ हेल्लोमा नै सिमित छ । 

अहिले हामी सोसिअल नेटवर्किङ साइटमा यती धेरै बानी परीसकेको छ । एकैछिन सोचौँ यो भएन भने के हुन्छ होला ?

अहिले यो नहुनु भनेको एउटा बन्द कोठामा किताब पनि नहुनु, झ्याल ढोका केहि नभएको कोठामा लगेर राखिदिएको जस्तै हुन्छ । किनभने तपाईंले केहि गर्न पाउनुहुँदैँन्, बाहिर के भइरहेको छ भन्ने थाहा हुँदैँन । त्यो राम्रो पक्ष हो ।  तर अहिले सोसिअल नेटवर्किङ साइट  नहुने हो भने मान्छे बाहिर निस्किन्थ्यो, आँगनमा झार निस्केछ, किचेन र्‍याक फोहोर भएछ भनेर सफा गर्थ्यो ।

यसको नकारात्मक कुरा के के हुन ?

तपाइलाई संसारभरको कुरा थाहा हुन्छ तर घरको कुरा थाहा हुँदैन । जहाँसम्म आँखाले देख्नु हुन्छ त्यहाँको थाहा हुँदैन, जहाँ आँखाले देख्नु हुन्न त्यहाँको बारेमा सबै थाहा हुन्छ । आफु ठुलो भएको कि खुम्चिएको भन्ने छुट्याउन गार्‍हो हुन्छ । फुर्सदको समयमा साथीसँग च्याट गर्‍यो बिभिन्न साइट चलायो धेरै कुरा थाहा हुन्छ । तर तल ढल फुटिरहेको थाहा हुँदैन । आफु वरिपरि के भइरहेको छ भन्ने थाहा हुँदैन ।   

यस्तो बिभिन्न नकारात्मक कुरा हटाउन के गर्नु पर्छ ?

यो त मानविय गुण नै हो । अहिले नयाँ छ के - के न पायो जस्तो हुन्छ । बिस्तारै नराम्रो कुरा हट्दै जान्छ जस्तो लाग्छ मलाई । 

ब्लगिङ गर्न चाहने नयाँ ब्लगर्सलाई के भन्न चाहनुहुन्छ ?

कपी पेस्ट सकेसम्म नगर्नुस । त्यसले तपाईंको सृजनशितलता मार्छ । जस्तो जाँचमा चिट लग्यो भने चिट सार्न झन ढिला हुन्छ । बरु आफैँ लेख्यो भने चाँडो हुन्छ ।  गर्नै परे स्रोत खुलाउनुहोस ।

मेरोरिपोर्ट कस्तो लाग्छ तपाईंलाई ?

राम्रो आर्टिकल आइरहेको हुन्छ । नयाँ नयाँ अपडेट आइरहेको हुन्छ । स्पष्ट विचार राख्न पाइन्छ । मलाई राम्रो लाग्छ मेरोरिपोर्ट ।

 

गणेशको ब्लग लिङ्क : http://www.paniphoto.com/

 

नोट: के तपाइं पनि ब्लगिङ गर्नुहुन्छ? यदि गर्नुहुन्छ भने तपाइं पनि यो स्तम्भमा फिचर हुन सक्नुहुन्छ । कृपया आफ्नो ब्लग लिङ्क हामीलाइ पठाउनुहोस् । वा आफ्नो ब्लगको विवरण cj@meroreport.netमा इमेल गरेर पठाउन सक्नुहुन्छ । तपाइंको ब्लग हेरेर हामीले निर्णय गर्नेछौं ।

 

 

 

मेरोरिपोर्टमा हालसम्म फिचर हुन सफल साताका ब्लगरहरु:
लुना भट्टराइ
काकाबा (हरि न्यौपाने)
भुमिका तुलाधर
उर्मिला थपलिया
आस्मा अर्याल
सुवास अधिकारी
महेश सागर खनाल
दिपक अर्याल
सबिन सिंह
सागर शर्मा
रमेश खत्री
अस्मिता पौडेल
जनकराज भट्ट
भोजराज दाहाल
यादव हुमागाइ
गीता चौधरी
Sabin Gnawali
Kishor Sharma
Raman Paneru
Sarina Khanal
Sunita Giri
Purna Bahadur Khadka
Chandan Sapkota
Samjhana KC
Swapan Pradhan
Pradeep Basyal
Jiwan Kshetri
Jhataro Kaila
Shakuntala Limbu
saurav dhakal
K P Dhungana
Anish Bhattarai
Deepak Bhattarai
Somesh Verma
Surath Giri
Deepak Adhikari
BishwaRajAdhikari
Binita Dahal
Brabim Kumar
Pramod Neupane
Ujjwal Acharya
Meghraj Khadka
Santosh Devkota
MadhuSudhan Guragain
mukesh pokhrel
Phani Mahat
Subuna Basnet
Santosh Neupane
Uma Thapa Magar
Srijana
Ramkumar Elan
Shanti Bikram Gautam
Bhumika
Shiva
Saroj
Kabita
Akar

Comment

You need to be a member of MeroReport to add comments!

Join MeroReport

Comment by Durga neupane on May 12, 2012 at 11:07am
Good job ..!
Comment by Ajeeta Sigdel on May 10, 2012 at 12:57pm

Congratulations !!

Comment by Indra Dhoj Kshetri on May 10, 2012 at 11:07am

बधाई छ गणेशजी ।

Comment by एसवी गौतम on May 10, 2012 at 10:54am

congratulation ganesh sir !

Comment by Dr Anubha Singh on May 10, 2012 at 4:10am

badhai cha sathi lai..

© 2017   Created by Equal Access for the Civil Society: Media Accountability Project (CS:MAP) implemented by FHI 360 with the funding support from United States Agency for International Development (USAID). The contents of this website are the sole responsibility of CS:MAP and do not necessarily reflect the views of USAID or the United States Government.   Powered by

Badges  |  Report an Issue  |  Terms of Service